Fornøgd med eiga helse – ungdom 13-16 år

Eigenvurdert helse hos ungdom er assosiert med seinare helsetilstand, sjukdom og bruk av helsetenester [1]. Stabilitet i sjølvrapportert helse over tid viser at opplevd helse speglar generell trivsel og livsstilsval som kan vare inn i vaksenlivet. Då forsking peiker på samanhengen mellom sjølvoppleving, helseåtferd og psykososiale forhold, gir indikatoren forståing av livskvalitet og førebygging blant ungdom. Dette gjer indikatoren sentral for kommunar og helseteneste som arbeider førebyggjande og helsefremjande.

Definisjon

Spørsmålet i UngData er formulert som «Kor nøgd er du med helsa di?» med svaralternativa: «Svært misnøgd», «Litt misnøgd», «Verken nøgd eller misnøgd», «Litt nøgd» eller «Svært nøgd».

Måltal

Indikatoren vise andel (%) som har svart «litt nøgd» eller «svært nøgd» av alle som har svart på spørsmålet. Forholdstal viser avvik mellom kommunen sin andel og nasjonalt nivå i prosent for eit gitt år. Utvikling over år vert presentert i eigne forløpskurver.

Metodiske avklaringar

Tala er standardisert for kjønn og klassetrinn.Tal for fylke og landet viser gjennomsnitt over treårsperiodar, med unntak av 2021, 2022 og 2023.

Følgjande reglar ligg til grunn for at data manglar, er skjult eller utelate:

• Ungdata-undersøkinga er ikkje gjennomført dette året

• Statistikk basert på færre enn fire tilfelle vert skjult av personvernomsyn

• Dersom befolkningsgrunnlaget i eit segment tel mindre enn ti personar

• Fylkesdata som omfattar mindre enn halvparten av ungdomsbefolkninga i fylket.

• Når det manglar data om kjønn, klassetrinn eller tidspunkt som hindrar standardisering

• Kommunesamanslåing eller deling kan medføre manglande data for periodane før og etter

Ved tolking av data må det vurderast om skulane som har delteke i undersøkinga er representative for kommunen som heilheit. Personar som har svart på færre enn fire av dei seks spørsmåla om depressive symptom er ekskludert frå analysane. I 2015 vart det i tillegg standardisert for tidspunktet på året kor undersøkinga blei gjennomført (vår eller haust). Frå og med 2016 er data frå haustgjennomførte undersøkingar utelete. Datainnsamlinga i 2020 blei delvis stoppa på grunn av nedstengningar i samband med pandemien, noko som førte til at fleire kommunar ikkje fekk gjennomført undersøkinga som planlagt. Som hovudregel vert det brukt treårige gjennomsnittstal for landet og fylke, men på grunn av COVID-19-pandemien blei det gjort unntak for åra 2021, 2022 og 2023. Referanseverdiane for 2021 og 2022 bygger på enkelttal frå det aktuelle året, grunna pandemirestriksjonane sin påverknad på unge sin livssituasjon. For 2023 blei gjennomsnittet av data frå 2022 og 2023 nytta. Merk at berre Oslo og Møre og Romsdal har gjennomført undersøkinga i 2023.

Datakjelder

Statistisk sentralbyrå (SSB)

Datagrunnlaget kjem frå Ungdata, gjennomført av NOVA i samarbeid med KoRus og finansiert av Helsedirektoratet.

Referansar

[1] Breidablik, H. J., Meland, E., & Lydersen, S. (2009). “Self-rated health during adolescence: stability and predictors of change (Young-HUNT study, Norway)” Eur J Public Health