Trivsel på skulen - ungdom 13-16 år

Skulen er ein av dei viktigaste sosiale arenaene for ungdom, og trivsel der påverkar både læring, sosiale relasjonar og mental helse [1]. Positivt skulemiljø aukar motivasjon, meistringskjensle og livstilfredsheit, og motverkar fråfall i vidaregåande skule. Samstundes er eit belastande eller stressande skulemiljø knytt til auka psykiske helseplagar og fråvær. Indikatoren “trivsel på skulen” gjev derfor eit viktig mål på kor godt skulen fungerer som helsefremjande arena.

Definisjon

Spørsmålet i UngData er formulert som påstanden «Eg trivst på skulen» med svaralternativa: «Heilt einig», «litt einig», Litt ueinig» og «Heilt ueinig».

Måltal

Indikatoren vise andel (%) som har svart «Litt einig» eller «Heilt einig» av alle som har svart på spørsmålet i 7. og 10. klassetrinn. Forholdstal viser avvik mellom kommunen sin andel og nasjonalt nivå i prosent for eit gitt år. Utvikling over år vert presentert i eigne forløpskurver.

Metodiske avklaringar

Tala er standardisert for kjønn og klassetrinn. Tal for fylke og landet viser gjennomsnitt over treårsperiodar, med unntak av 2021, 2022 og 2023.

Følgjande reglar ligg til grunn for at data manglar, er skjult eller utelate:

• Ungdata-undersøkinga er ikkje gjennomført dette året

• Statistikk basert på færre enn fire tilfelle vert skjult av personvernomsyn

• Dersom befolkningsgrunnlaget i eit segment tel mindre enn ti personar

• Fylkesdata som omfattar mindre enn halvparten av ungdomsbefolkninga i fylket.

• Når det manglar data om kjønn, klassetrinn eller tidspunkt som hindrar standardisering

• Kommunesamanslåing eller deling kan medføre manglande data for periodane før og etter

Ved tolking av data må det vurderast om skulane som har delteke i undersøkinga er representative for kommunen som heilheit. Personar som har svart på færre enn fire av dei seks spørsmåla om depressive symptom er ekskludert frå analysane. I 2015 vart det i tillegg standardisert for tidspunktet på året kor undersøkinga blei gjennomført (vår eller haust). Frå og med 2016 er data frå haustgjennomførte undersøkingar utelete. Datainnsamlinga i 2020 blei delvis stoppa på grunn av nedstengningar i samband med pandemien, noko som førte til at fleire kommunar ikkje fekk gjennomført undersøkinga som planlagt. Som hovudregel vert det brukt treårige gjennomsnittstal for landet og fylke, men på grunn av COVID-19-pandemien blei det gjort unntak for åra 2021, 2022 og 2023. Referanseverdiane for 2021 og 2022 bygger på enkelttal frå det aktuelle året, grunna pandemirestriksjonane sin påverknad på unge sin livssituasjon. For 2023 blei gjennomsnittet av data frå 2022 og 2023 nytta. Merk at berre Oslo og Møre og Romsdal har gjennomført undersøkinga i 2023.

Datakjelder

Statistisk sentralbyrå (SSB)

Datagrunnlaget kjem frå Ungdata, gjennomført av NOVA i samarbeid med KoRus og finansiert av Helsedirektoratet.

Referansar

[1] Røsand, I. & Klomsten, A. T. (2024). “Exploring Adolescent Stress and Coping Strategies in School: A Qualitative Study of Upper Secondary School Students in Norway” Nord Tidsskr Utd Prakt